Een CZ 457 gaat tientallen jaren mee en blijft strakke groepjes schieten, maar alleen als je hem goed onderhoudt. En randvuurgeweren hebben hun eigen regels, omdat randvuurmunitie zich anders gedraagt dan al het andere. Hier lees je hoe wij de onze schoonmaken na een bezoek aan de schietbaan, wanneer het de moeite waard is om het geweer grondig te demonteren, en welke kleine onderdelen slijten en het waard zijn om op voorraad in een lade te hebben.

Geschreven voor de CZ 457, werkt ook voor de oudere modellen
De CZ 457 is het randvuurgeweer dat het vaakst door onze handen gaat, dus alles hieronder is met dat model in gedachten geschreven. Of jouw CZ 457 nu in .22 LR, .22 WMR of .17 HMR is uitgevoerd, dit artikel is ook voor jou toepasbaar.
En als je een van de oudere CZ randvuurgeweren schiet, kun je deze informatie ook gebruiken. De CZ 455, CZ 452 en CZ 512 hebben exact dezelfde behandeling nodig. Het enige wat verschilt is hoe je de grendel eruit haalt, maar ik weet zeker dat je toch al weet hoe dat moet.
TIP: Als je ook met een CZ pistool schiet, heb ik die apart behandeld in Hoe maak je je CZ pistool schoon: Frequentie + schoonmaaktips.
Veiligheid eerst
Dit geldt voor elk wapen dat je ooit oppakt:
Voordat je iets aanraakt, haal het magazijn eruit, trek de grendel naar achteren en kijk in de kamer. Kijk daarna nog een keer.

Wat maakt een randvuur anders
Randvuurkogels zijn van lood, met een was- of vetcoating. Na de eerste 10-50 schoten laat die was een dun laagje achter in de loop, en het geweer schiet daarmee beter dan zonder.
Dat betekent dat de loop elke keer schrobben als je van de schietbaan thuiskomt juist tegen je werkt. Je verwijdert dat laagje alleen tijdens een grondige schoonmaakbeurt, zodra de nauwkeurigheid begint af te nemen.
De kamer is juist de plek waar je je tijd aan wilt besteden. Was, vet en onverbrand kruit bakken daar samen tot een harde korst. Zodra die zich opbouwt, worden patronen niet meer netjes toegevoerd, wordt de grendel stroef bij het sluiten en blijven hulzen vastzitten bij het uitwerpen.
Vuur het nooit droog af
Bij een randvuur zit er geen slaghoedje in het midden om de slagpin te stoppen, dus de pin slaat rechtstreeks tegen de rand van de kamer. Doe je dat vaak genoeg, dan buig je de pin of sla je de kamermond stuk. Geen van beide wil je hebben.
Schoonmaken na de schietbaan
Niets ingewikkelds hier. Vijf minuten en je bent klaar.
Wat je nodig hebt:
- een bore snake in .22 LR, droog, zonder chemicaliën,
- een korte messing borstel, of een oude tandenborstel (zodra die in de schoonmaakset gaat, gaat die niet meer terug de badkamer in),
- wattenstaafjes,
- wapenolie,
- een microvezeldoek.

Hoe wij het doen
- Verwijder het magazijn en controleer of de kamer leeg is.
- Haal de grendel eruit. Bij de 457 til je die er recht uit, bij de oudere modellen wijkt de procedure iets af, dus raadpleeg je handleiding als je het niet zeker weet.
- Begin met de kamer. Doe een druppel wapenolie op een wattenstaafje en veeg de koolafzetting en verbrande was van de kameropening, ga er daarna met een droog wattenstaafje overheen totdat het er schoon uitkomt.
- Haal een droge bore snake één of twee keer door de loop, altijd van de kamer naar de monding. Geen oplosmiddelen en geen ontvetter in dit stadium, je wilt die wasfilm daar nog steeds hebben.
- Borstel de grendelkop met de messing borstel of de tandenborstel, en haal de afzettingen onder de extractor en de patroonhouder weg met een droog wattenstaafje.
- Veeg de grendelkop af met de microvezeldoek en een druppel olie.
- Zet alles weer in elkaar en veeg het hele geweer af met de doek en een druppel wapenolie. Daarmee verwijder je zweet en vingerafdrukken voordat ze in roest veranderen.
Wanneer is een volledige demontage nodig?

Drie momenten, naar onze ervaring:
- voordat het geweer een paar maanden de wapenkluis in gaat,
- wanneer het nauwkeurigheid begint te verliezen, meestal ergens rond 1000-3000 schoten,
- wanneer het niet goed meer functioneert: lichte slag op de rand, hulzen die niet goed uitgeworpen worden, een grendel die stroef loopt.
Wat je nodig hebt voor de volledige demontage
- een schoonmaakstok, deelbaar of uit één stuk,
- een bore guide,
- een bronzen of messing borstel in .22 LR,
- oplosmiddel voor lood- en koolafzetting,
- katoenen patches en een jag,
- wapenontvetter,
- wapenolie.
Hoe je het doet
Oftewel hoe je elk onderdeel van je CZ 457 verzorgt.
Grendel
- Haal de grendel eruit en demonteer hem in zijn onderdelen.
- Ontvet alles en werk daarna de kool- en wasafzetting uit de groeven van de extractor en patroonhouder en uit het slagpinkanaal met de messing borstel.
- Een lichte oliefilm erop en weer in elkaar zetten.
Loop
- De bore guide gaat erin waar de grendel zat.
- Maak een patch nat met oplosmiddel voor lood- en koolafzetting. (BoreTech Rimfire Blend is gemaakt voor randvuurwapens, Hoppe's No. 9 Gun Bore Cleaner doet het werk ook.) Duw hem erdoor en laat het inwerken zolang als op het etiket staat.
- Schroef de bronzen borstel op de stok en duw hem er meerdere keren doorheen, altijd van de kast naar de monding. Nooit heen en weer borstelen.
- Ga verder met droge katoenen patches totdat ze er schoon uitkomen.
Trekkermechanisme en magwell

- Haal het systeem met loop uit de kolf, wat betekent dat je de systeemschroeven losdraait.
- Veeg het vuil uit de trekker. Een borstel of een pufje perslucht volstaat.
*Let bij de 457 op waar je trekkerafstelschroeven zitten voordat je begint, zodat je niet per ongeluk een instelling verandert waar je tevreden mee was. - Eén kleine druppel olie op de sear-pin. Slechts één is genoeg, want een olieachtige sear verzamelt stof en dan ben je sneller dan je wilt terug bij een volledige reiniging van je CZ.
- Blaas de magwell uit met perslucht, of schrob hem met de tandenborstel.
- Veeg de binnenkant van de magwell schoon met wattenstaafjes of een doek gedrenkt in ontvetter.
Opbergen
Duw een patch met een druppel wapenolie door de loop. Laat desnoods een notitie voor jezelf achter, want die loop moet met een schone patch droog worden geveegd voordat je weer schiet.
Veeg de buitenkant af met een doek en een beetje conserveringsolie, net genoeg voor een dunne film. Zet hem daarna weer in elkaar en laat hem rusten tot het volgende seizoen.
WAARSCHUWING: Een volledige demontage verwijdert ook de waslaag uit de loop. Bij je eerste bezoek aan de schietbaan daarna raad ik aan om eerst 30 - 50 patronen te schieten voordat je je schietresultaten gaat beoordelen.
Slijtdelen - welke reserveonderdelen het waard zijn om op voorraad te houden
De 457 is robuust gebouwd en er gaat eigenlijk maar weinig aan kapot. Een handvol kleine onderdelen slijt echter wel, en die laten dat meestal merken door de werking van het geweer te verstoren.
Magwell
De originele polymeer magwell heeft de neiging te breken. Deze zijn soms lastig te krijgen, dus ik zou aanraden om er vooraf één reserve te nemen.
Je kunt kiezen voor de originele magwell (hier), of je kunt een duurzame oplossing nemen door in plaats daarvan een metalen magwell te kopen (zie hier).

Slagpin en slagpinveer
De pin krijgt het bij elk schot zwaar te verduren, en zijn veer ook. Hoe weet je dat je deze onderdelen nodig hebt? Zwakke afdrukken op de rand van de huls, of die ene patroon die alleen maar klikt.

TIP: Droogvuren is wat deze onderdelen sloopt. Als je thuis met de trekker wilt oefenen, gebruik dan randvuur snap caps.
Extractor, patroonhouder en hun veren
Deze twee klauwen op het grendelvlak trekken de huls uit de kamer en geleiden hem naar de ejector. Ze worden bot door gebruik. Wanneer hulzen in de kamer blijven zitten of onverwacht ergens heen vliegen, is dit meestal de oorzaak.
Ik raad aan om een reserveset in je schiettas te houden. Ze kosten bijna niets en kunnen je een verspilde middag besparen.
Magazijnveren

Loopt de laatste patroon vast tijdens het opvoeren, of wil de grendel net niet helemaal sluiten? Dan is de magazijnveer waarschijnlijk slap geworden. Vergelijk hem met een magazijn waarvan je weet dat het goed is.
TIP: Vervangingsveren voor CZ 457 magazijnen staan in de subcategorie Magazijnen onder CZ 457 accessoires.
Al het andere kunt u opzoeken aan de hand van het onderdeelnummer uit de handleiding in de subcategorie Reserveonderdelen.
Houd uw CZ 457 in topconditie
Niets hiervan is lastig werk. Het gaat er vooral om te weten welke onderdelen van een randvuurgeweer zich anders gedragen dan bij elk ander geweer dat u bezit.
Laat de waslaag in de loop zitten en laat die zijn werk doen zolang het geweer schiet waar u op richt. Houd de kamer schoon. En vuur er nooit droog mee.
Geef het vervolgens, voordat het voor het tussenseizoen de kluis in gaat, een volledige demontage, een grondige reiniging en een dun laagje olie. Dan is het klaar wanneer u dat bent.